Blog

Bülent Dal Ι CEO

Blok zinciri ile ilgili Obase olarak ele aldığımız yazı serisinin ilklerinden birisini gelişim ve pazar büyüklüğü ile ilgili bir adresleme ile bu yazıda ele alacağız. Blokchain aslında halen kısa bir tarihçeye sahip bulunmaktadır.  1990’lı yılların başında temelleri atılmıştır. 2008’de Bitcoin gölgesinde Blockhain 1.0 ortaya çıkmıştır. 2014’de bitcoin gölgesinden sıyrılıp Blockchain 2.0 diyeceğimiz mimari ile kurumlararası, sektörler arası kullanıma yelken açmış bulunmaktadır. Kısaca bu gelişimi aşağıda takip edebilirsiniz.

1991

Blokzinciri ile ilgili ilk adım, Stuart Haber ve W. Scott Stornetta’nın blokların kriptolama ile güvenilir  hale getirilmesine yönelik çalışmalar ile atılmış oldu.

1998

Bilgisayar bilim insanı Nick Szabo “bit gold” üzerine merkezi olmayan dijital para birimi üzerine çalışma yaptı.

2000

Stefan Konst kriptografik güvenli zincirler teorisini ve uygulama fikirlerini yayınladı.

2008

Satoshi Nakamoto takma adı altında çalışan bir ekip, bir blockchain modeli oluşturan makale yayınladı. Böylece bugün bildiğimiz Blockchain’in temeli atılmış oldu.

2009

Nakamoto, Bitcoin kullanılarak yapılan işlemleri genel bir hesap defterinde tutarak ilk blok zincirini uyguladı.

2014

Blockchain’in diğer finansal, kurumlar arası işlemler için potansiyeli araştırıldı ve Blockchain 2.0, para biriminin ötesindeki uygulamalara atıfta bulunarak doğdu.

Pazarın oluşumu, hacmi ve gelişimi:

Blok Zinciri Pazarı’ndan bahsetmek ise 2015 yıllarından itibaren anlam taşımaya başladı.

Blok Zinciri’nin endüstrideki analist firmalar tarafından telaffuzunun artması ise ilk 2015’da Accenture’un yaptığı çalışmalarda adreslendi.( 1) Bu çalışmaya göre 2016-2017 erken adaptasyon, 2018-2024 yılları arası büyüme ve 2025 olgunlaşma yılı olarak projekte edildi.

2018’in Mayıs ayında Gartner’ın yayınladığı bir raporda (2)  ve CIO’ların sadece % 1’inin bir blok zinciri projesi hayata geçirdiği ve sadece% 8’inin kısa vadede bir projeyi hayata geçirmeyi planladığı belirtildi. Telekom, finans ve sigortacılık en fazla blockchan’e yatırım yapmayı planlayan sektörler arasında idi.

2017 Haziran’da  yayınlanan Gartner araştırmasına (5) göre 2025 yılında 176 milyar dolar ve 2030 yılında ise 3,1 trilyon dolarlık bir iş hacmine ulaşacağı belirtildi. (3) Yine Gartner tarafında Blockchain pazarındaki dönüşüm ve standartlarla ilgili değişimler nedeni ile 2021 sonunda mevcut Blockchain ortamlarının %90’ının daha yeni bir platform ile değiştirileceği öngörüsü belirtildi. (4)

 

Aşağıda 2017-2030 projeksiyonuna (5) baktığımızda kurumlar arası kullanımda her geçen zaman diliminde önemli bir artış olacağını söyleyebiliriz.

Son 3 yıla baktığımızda Blockchain pazarında önemli gelişimler görmekteyiz. GBBC’ye (Global Blockchain Business Council)  göre ana başlıkları aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz.

2017

  • Kripto Para birimi kullanımı artmıştır.
  • ICO akımı. ICO Initial Coin Offering’in kısaltmasıdır.  Şirketler ICO ile kripto para ile yatırım almaktadır. 2013 yılında ilk gündeme gelmiştir; yılda sadece 2 ICO süreci yaşanmışken, 2017’de bu rakam  özetle 430 ICO sürecine ve 4,6 milyar dolarlık işlem hacmine ulaşmıştır. (6)
  • Kısıtlı sayıda iş dünyasında kurumlarası, sektörel kullanım vak’aları ortaya çıkmıştır.

2018

  • Kripto Kış. Kripto Para Birimlerinde ciddi bir düşüş gerçekleşti. Kripto Para Birimi balonunun sönmesi şeklinde de yorumlanmaktadır. Yatırımcılar ciddi panik yaşadı.
  • Blockchain altyapılarında gelişim gözlendi ve teknolojik dönüşüm başladı.
  • Sektörler ve farklı coğrafyalar arası kullanım vak’aları arttı.

2019

  • Stablecoin (durağan para) dönemi başladı. Fiyat dalgalanmalarına uğramayacak kripto para birimleri tasarlandı. CDBC (Merkez Bankası Dijital Para Birimi) oluşumları ile kripto paraya olan güven tesis edilmeye başlandı. Kanada Merkez Bankası bir uygulama hayata geçirdi.
  • Ana yargı düzenlemeleri ve regülasyonlar getirildi.
  • Kurumsal – iş dünyası kullanımında hacimler büyüdü ve ölçeklenme ile ilgili teknolojik gelişmeler yaşandı.

İçinde bulunduğumuz Covid-19 döneminin de etkisi ile blok zinciri başta devlet, hukuk, dijital para ve sosyal organizasyonlar olmak üzere ciddi bir yeniden yapılanma getirecektir. Eğitim, sağlık, tedarik zincirlerinde eskiden öngörülen gelişmelerden daha hızlı bir Blockchain üzerinden iş modellerinin değişimi gözlemleneceği beklenmektedir.

 

22 Mayıs 2020’de gerçekleştirdiğimiz “Blockchain Teknolojisi” webinar kaydını youtube kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

(1) Accenture 2016 Top 10 Challenges – Blockchain Technology

(2) Gartner’s 2018 CIO Survey

(3) Gartner – Blockchain Business Value, Worldwide, 2017-2030

(4) Gartner – “How to Position Blockchain Platforms to Increase Adoption.”

(5) “Gartner, Forecast: Blockchain Business Value, Worldwide, 2017-2030“

(6) Strategy  PwC – Crypto Valley

No Comments

Post a Comment